Wpływ terapii światłem czerwonym i podczerwonym na organizm

Terapia światłem czerwonym i bliską podczerwienią to bardzo dobrze przebadana i nieinwazyjna metoda, która przynosi szereg korzyści dla organizmu. Przyśpiesza procesy metaboliczne, wspiera regenerację tkanek oraz łagodzi bóle różnego pochodzenia. Jest z powodzeniem stosowana zarówno w gabinetach terapeutycznych, jak i w domowym zaciszu. Dowiedz się, jak działa i kiedy warto ją stosować.

Na czym polega terapia światłem czerwonym i podczerwonym?

Terapia światłem czerwonym i podczerwonym (ang. Red Light Therapy – RLT, Infrared Therapy – IR), zwana również fotobiomodulacją, to naturalna metoda wykorzystująca określone długości fal, które przenikając przez skórę, pobudzają procesy regeneracyjne i naprawcze tkanek. Działanie światła czerwonego i podczerwonego wykorzystuje dwa spektrum promieniowania elektromagnetycznego:

• widzialne dla ludzkiego oka światło czerwone (600-700 nm) – oddziałuje na powierzchowne warstwy skóry – na poziomie ok. 5-10 mm,
• niewidoczna podczerwień NIR (850 nm) wnika do głębszych tkanek skóry na głębokość kilku centymetrów.

W terapii stosuje się różnego rodzaju urządzenia emitujące światło czerwone oraz czerwone z podczerwonym, w formie paneli LED, lamp czy punktowych urządzeń. To, jakie rozwiązanie zastosujemy, zależy przede wszystkim od celu terapeutycznego, obszaru zabiegowego i sposobu aplikacji. Metoda cieszy się popularnością wśród sportowców, osób cierpiących na przewlekły ból oraz wszystkich, którzy chcą zadbać o zdrowie organizmu i dobre samopoczucie.

Jak działa światło czerwone i podczerwone na organizm?

Jak wspomniano wcześniej, światło czerwone i podczerwone penetruje tkanki organizmu na różnych poziomach, wpływając na aktywację procesów komórkowych. Światło stymuluje powierzchowne warstwy skóry, pobudzając komórki do produkcji kolagenu i elastyny. To doskonała metoda poprawy jędrności i elastyczności skóry, a także spłycenia zmarszczek. Działanie światła czerwonego odżywia i dotlenia, przez co następuje efektywniejsza wymiana tlenu i substancji odżywczych do komórek skóry. Związana z tym poprawa mikrokrążenia pozytywnie wpływa na szybsze gojenie ran i zmniejsza ryzyko pozostawienia blizn. Światło podczerwone przenika w głębiej położone warstwy, docierając do mięśni, stawów oraz mitochondriów – głównych generatorów energii komórkowej. Podczerwień stymuluje organizm do zwiększonej produkcji ATP, które działa na komórki niczym bateria. W efekcie obserwujemy poprawę ukrwienia, redukcję obrzęków i przyśpieszony proces gojenia tkanek.

Profesjonalne zastosowania terapii światłem czerwonym i podczerwonym

Z dobrodziejstw terapii światłem czerwonym i podczerwonym korzystają różne gałęzie medycyny, takie jak fizjoterapia, kosmetologia, czy neurologia.

Zastosowanie w fizjoterapii i medycynie sportowej

• terapia zmian przeciążeniowych oraz łagodzenia napięć mięśniowych
• wsparcie tkanek po skręceniach, zwichnięciach i złamaniach
• przed i po treningu fizycznym dla szybszej regeneracji i poprawy wyników sportowych
• terapia redukująca obrzęki i stany zapalne

Zastosowanie w medycynie estetycznej i dermatologii

• ujędrnienie skóry i spłycenie zmarszczek
• wspomaganie leczenia zmian skórnych – przebarwień, trądziku
• terapia zapobiegająca łysieniu

Zastosowanie w neurologii

• wsparcie w terapii zaburzeń poznawczych
• wspomaganie leczenia depresji

Zastosowanie terapii światłem w warunkach domowych

Zasada działania terapii światłem w zaciszu domowym wykazuje podobny mechanizm jak zabiegi wykonywane w profesjonalnych gabinetach. Połączenie odpowiedniego zakresu pozwala osiągać skuteczne efekty terapeutyczne. Dotychczas najbardziej przebadanymi klinicznie zakresami są 630-660 nm dla światła czerwonego oraz 810-850 nm dla podczerwieni. Systematyczne naświetlanie kilka razy w tygodniu przynosi szereg korzyści zdrowotnych bez konieczności wychodzenia z domu. Na rynku istnieje wiele rodzajów lamp na podczerwień, dzięki czemu można dopasować je do własnych preferencji m.in.:

• kompaktowe lampy punktowe – doskonale sprawdzają się do precyzyjnej terapii konkretnych obszarów ciała. Dzięki niewielkim rozmiarom można z łatwością zabrać w podróż i korzystać z nich w każdym miejscu;
• maski LED do twarzy – urządzenia do naświetlania twarzy stymulują produkcję kolagenu, poprawiają elastyczność skóry oraz redukują stany zapalne;
• panele LED – lampy ze światłem czerwonym i bliską podczerwienią to najczęściej wybierane rozwiązania wspomagające regenerację organizmu.

Korzyści zdrowotne terapii światłem czerwonym i podczerwonym

Regularne korzystanie z zabiegów światłem czerwonym i podczerwonym przynosi szereg korzyści zdrowotnych. Ważną rolę w badaniach nad światłem czerwonym i bliską podczerwienią w latach 80 XX wieku odegrała działalność NASA. Początkowo naukowcy szukali możliwość efektywnej uprawy roślin w przestrzeni kosmicznej. Do eksperymentów nad uprawami wykorzystywali diody LED emitujące światło czerwone i podczerwone. W trakcie testów zauważono, że osoby pracujące z tym oświetleniem wykazywały szybsze zdolności regeneracyjne podczas skaleczeń lub drobnych urazów. To przełomowe odkrycie dało pole do serii badań, które wykazały istotne właściwości w wielu obszarach organizmu. Dziś wiadomo, że terapia światłem czerwonym i bliską podczerwienią:

• wywiera pozytywny wpływ na zdolności regeneracyjne tkanek,
• poprawia żywotność i funkcjonowanie komórek,
• stymuluje produkcję białych krwinek i zwiększa aktywność limfocytów, wspierając naturalną odporność,
• wspomaga naturalny proces gojenia ran.
• sprzyja relaksacji i wspiera naturalne wydzielanie melatoniny.

Do czasowych przeciwwskazań należą również aktywne stany zapalne skóry oraz świeżo wykonane zabiegi w obrębie ciała – tatuaż, mikrodermabrazja, czy laseroterapia. Bezpieczeństwo powinno być zawsze na pierwszym miejscu, dlatego w razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub specjalistą, który pomoże indywidualnie ocenić potencjalne korzyści i ryzyko.

Jak często stosować terapię światłem czerwonym i podczerwonym, by uzyskać efekty?

Terapia światłem czerwonym i podczerwonym może być stosowana regularnie, a częstotliwość zabiegów powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb organizmu. Standardowy czas jednej sesji wynosi od 10 do 20 minut, w zależności od mocy urządzenia oraz obszaru ciała poddawanego naświetlaniu. Zabiegi mogą być wykonywane nawet codziennie. Istotne jest obserwowanie reakcji skóry oraz ogólnego samopoczucia, aby odpowiednio dopasować intensywność i częstotliwość naświetlań. Ostateczne zalecenia zależą od celu terapii, rodzaju stosowanego sprzętu oraz konkretnej partii ciała.

Najczęstsze pytania o wpływ światła czerwonego i podczerwonego na organizm

Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące działania metody, jej skuteczności oraz zastosowanie w codziennej profilaktyce.

Na co pomaga terapia światłem czerwonym i podczerwonym?

Przeprowadzone badania dowiodły, że terapia światłem czerwonym i podczerwonym przynosi pozytywne korzyści w wielu obszarach funkcjonowania organizmu. Metoda ta jest skutecznym wsparciem dla sportowców w szybszej regeneracji mięśni po intensywnym wysiłku fizycznym. Regularne stosowanie fotobiomodulacji przyśpiesza regenerację włókien mięśniowych, wspiera procesy naprawcze tkanek oraz poprawia mikrokrążenie. Urządzenia emitujące światło podczerwone pomaga uśmierzyć bóle mięśniowe i stawowe, m.in. napięcia karku, bóle głowy, zatok, ból kolana itp. Poprzez działanie światła na układ nerwowy i gospodarkę hormonalną, to także bardzo dobra terapia wspomagająca objawy stresu, przemęczenia, bezsenności oraz obniżonego nastroju.

Czy terapia światłem jest bezpieczna do stosowania w domu?

Tak, terapia światłem to wszechstronna metoda, która znajduje zastosowanie zarówno w profesjonalnych gabinetach, jak i w domowych warunkach. Rynek oferuje wiele urządzeń, jednak przy wyborze warto stawiać na renomowane marki, których sprzęt posiada certyfikaty bezpieczeństwa medycznego. Inwestycja w sprawdzony sprzęt to gwarancja bezpieczeństwa i komfortu terapii.

Kto nie powinien korzystać z terapii światłem czerwonym i podczerwonym?

Z zabiegów powinny zrezygnować osoby cierpiące na padaczkę, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby z aktywnymi infekcjami skóry. Przeszkodą może być również stosowanie niektórych grup leków. W razie wątpliwości zawsze należy skonsultować się z lekarzem.

Jak często można korzystać z terapii światłem czerwonym lub podczerwonym?

Terapia światłem czerwonym i podczerwonym może być stosowana regularnie, nawet codziennie. Jedna sesja trwa zazwyczaj od 10 do 20 minut, w zależności od urządzenia i obszaru ciała. Ważne jest obserwowanie reakcji organizmu oraz dostosowanie częstotliwości i intensywności zabiegów do celu terapii.

Czy terapia światłem pomaga w regeneracji po treningu?

Terapia światłem to bardzo dobrze przebadana metoda pod kątem regeneracji potreningowej. Wspiera regenerację tkanek, przyspiesza odbudowę włókien mięśniowych oraz zmniejsza ryzyko kontuzji. Zabiegi przynoszą doskonałe efekty w sportach siłowych oraz wytrzymałościowych. Można z powodzeniem połączyć ją z innymi metodami regeneracyjnymi np. krioterapią, masażem, czy ćwiczeniami rozciągającymi.

Bibliografia:

1. Hamblin M.R., Demidova T.N., Mechanisms of low level light therapy. In Proceedings of SPIE- The International Society for Optical Engineering.
2. Red light Therapy: Benefits, side effects & uses. Cleveland Clinic 2023.
3. Wunsch A., Matuschka K., A controlled trial to determine the efficacy of red and near-infrared light therapy in the treatment of skin conditions. Journal of Cosmetic and Laser Therapy.