Fotobiomodulacja – czym jest i jak wspiera regenerację mięśni?

Fotobiomodulacja (PGM) to przebadana klinicznie metoda leczenia światłem czerwonym i podczerwienią. Dzięki wielokierunkowemu działaniu wspiera regenerację mięśni, redukuje stany zapalne oraz łagodzi dolegliwości bólowe. Terapia PBM jest powszechnie wykorzystywana w fizjoterapii i sporcie. Dowiedz się, jak działa fotobiomodulacja i jakie korzyści przynosi regularne naświetlanie.

Co to jest fotobiomodulacja?

Fotobiomodulacja, nazywana również terapią światłem LED lub terapią laserową niskiego poziomu, jest bezpieczną i nieinwazyjną metodą, która wykorzystuje światło czerwone oraz bliską podczerwień w celu stymulacji naturalnych procesów regeneracyjnych organizmu. Światło czerwone emituje fale w zakresie 620-700 nm, które są rejestrowane przez oko i docierają do powierzchniowych warstw skóry. Z kolei niewidoczna bliska podczerwień penetruje tkanki głębiej, a jej długość fali mieści się w zakresie od 700 do 1000 nm. Najwyższej jakości urządzenia do fotobiomodulacji łączą w sobie oba rodzaje świateł, dzięki czemu skutecznie wspierają redukcję bólu, leczenie mikrourazów oraz przyspieszają proces regeneracji tkanek.

Terapia fotobiomodulacyjna polecana jest zawodowym sportowcom, amatorom aktywności oraz wszystkim osobom, które pragną zadbać o zdrowie i powrócić do pożądanej formy.

Jak działa fotobiomodulacja?

Fotobiomodulacja oddziałuje na komórki, nie wywołując przy tym wpływu termicznego na tkanki. Światło przenika przez kolejne warstwy skóry i jest absorbowane przez chromofory znajdujące się w mitochondriach. Jednym z kluczowych fotoreceptorów jest oksydaza cytochromu c – enzym odgrywający istotną rolę w łańcuchu oddechowym. Efektem tego oddziaływania jest zwiększona produkcja ATP, podstawowego nośnika energii w komórce, wykorzystywanego m.in. do regeneracji tkanek oraz naprawy mikrouszkodzeń. Dzięki regularnemu naświetlaniu można zaobserwować długotrwałe efekty w zakresie

Jak fotobiomodulacja wspiera regenerację mięśni?

Fotobiomodulacja sprzyja uwalnianiu tlenku azotu, co przekłada się na poprawę mikrokrążenia, dotlenienia tkanek oraz ograniczenia procesów zapalnych. Liczne badania wskazują, że terapia fotobiomodulacyjna stanowi cenne narzędzie wspomagające regenerację tkanek po wysiłku fizycznym, urazach i operacjach chirurgicznych. PBM znajduje zastosowanie m.in. w:

• redukcji bólu ostrego i przewlekłego,
• leczeniu urazów tkanek miękkich (przeciążenia, naderwania i stany zapalne),
• wspomaganiu gojenia ran i blizn,
• regeneracji mięśniowej po wysiłku fizycznym,
• formie terapii wspomagającej leczenie zmian zwyrodnieniowych.

Jakie są zalety stosowania fotobiomodulacji?

Pod wpływem działania fotobiomodulacji na poziomie komórkowym można zaobserwować szereg korzyści:

• lepszą regenerację i gojenie skóry, mięśni i tkanek,
• skrócenie czasu rehabilitacji po kontuzjach,
• łagodzenie dolegliwości bólowych w stawach i mięśniach,
• poprawę metabolizmu komórkowego,
• wzmocnienie naturalnych mechanizmów obronnych organizmu i wsparcie układu odpornościowego.
• redukcję stresu oraz wsparcie zdrowego snu.

Jak wygląda terapia fotobiomodulacją?

Terapia polega na naświetlaniu wybranego obszaru ciała za pomocą specjalistycznych urządzeń emitujących fale światła czerwonego i bliskiej podczerwieni. Energia świetlna penetruje tkanki, inicjując szereg procesów naprawczych i wspierając regenerację komórek. W zależności od potrzeb i osiąganych efektów stosuje się różne zakresy fal. Sesja zabiegowa jest bezbolesna i całkowicie bezpieczna dla pacjenta, trwa od 10 do 30 minut w zależności od mocy urządzenia i obszaru leczenia. Po zakończeniu naświetlania nie ma potrzeby rekonwalescencji, można bez przeszkód wrócić do codziennych zajęć.

Jakie urządzenia najlepiej sprawdzają się do fotobiomodulacji?

Rynek oferuje wiele rodzajów urządzeń wykorzystujących fotobiomodulację, dzięki czemu można dopasować odpowiedni model do własnych preferencji. Jednym z nich są panele do fotobiomodulacji Mito Light dostępne w różnych rozmiarach i konfiguracjach. Mniejsze modele bardzo dobrze sprawdzają się do naświetlania wybranych partii ciała. Z kolei większe rozwiązania umożliwiają przeprowadzenie terapii całego ciała. Dla osób, które pragną zadbać o regenerację kończyn dolnych sprawdzi się LedBoots – nogawka ze światłem LED, która łączy działanie światła z delikatną kompresją. Stworzono ją z myślą o osobach aktywnych fizycznie i sportowcach, aby skutecznie wspierać regenerację oraz wspomagać proces odnowy mięśni po wysiłku fizycznym. W ramach oferty dostępne są również FlexBeam – przenośne lampy, które umożliwiają precyzyjne naświetlanie określonych partii ciała, jak plecy, barki, czy kolana. Połączenie tych metod daje możliwość kompleksowej terapii oraz dopasowanie zabiegów do potrzeb użytkownika.

Kiedy warto stosować fotobiomodulację na mięśnie?

Fotobiomodulacja ma unikalne właściwości terapeutyczne – od poprawy kondycji skóry po regenerację mięśni. Warto włączyć zabiegi do codziennej rutyny:

• po intensywnym wysiłku fizycznym,
• w stanach przewlekłego napięcia mięśniowego,
• przed aktywnością sportową,
• przy świeżych kontuzjach, np. po skręceniu kostki,
• w ramach profilaktyki przed urazami.

Fotobiomodulacja a inne terapie światłem

W odróżnieniu od wysokoenergetycznych metod, takich jak lampy UV czy lasery frakcyjne, fotobiomodulacja działa bez uszkadzania tkanek czy ryzyka poparzeń. Technologia wykorzystuje światło czerwone oraz bliską podczerwień, co pozwala na bezpieczne włączenie jej do codziennej rutyny i długoterminowe wsparcie procesów regeneracyjnych organizmu. PMB wykazuje odmienny mechanizm działania niż terapie wysokoenergetyczne, a także oddziałuje zarówno na powierzchni skóry, jak i w głębszych jej warstwach, docierając do mięśni, stawów i naczyń krwionośnych.

Najczęściej zadawane pytania o fotobiomodulację w regeneracji mięśni

Coraz więcej osób sięga po fotobiomodulację, aby wspomóc regenerację mięśni po treningu lub urazach. Oto odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania na temat tej metody.

Czy fotobiomodulacja przyspiesza regenerację mięśni?

Tak, światło czerwone i podczerwone stymulują produkcję energii w mitochondriach komórek, co ma bezpośrednie przełożenie na poprawę wytrzymałości i efektywną regenerację mięśni po wysiłku. Tkanka mięśniowa cechuje się większą aktywnością mitochondriów niż inne narządy, a także wykazuje szybszą odpowiedź na PBM. Wynika to z faktu, że mięśnie podczas ruchu generują największe zapotrzebowanie na ATP.

Jak często stosować fotobiomodulację po treningu?

Najlepsze efekty zabiegowe przynosi systematyczność. Dla osiągnięcia pożądanych rezultatów zaleca się stosowanie PBM 1-2 razy dziennie w dni treningowe. Fotobiomodulacja po wysiłku wykazuje działanie regeneracyjne i ochronne, zmniejszając ryzyko mikrourazów i umożliwia osobom trenującym kontynuowanie aktywności bez ryzyka kontuzji i przetrenowania.

Czy fotobiomodulacja pomaga na zakwasy i DOMS?

Fotobiomodulacja wywiera pozytywny wpływ na redukcję zmęczenia, przyspiesza regenerację mięśniową oraz obniża objawy związane z zespołem opóźnionego bólu mięśniowego (DOMS) poprzez działanie na mitochondria i zwiększenie produkcji ATP. Dzięki czemu komórki uzyskują ilość energii potrzebnej do naprawy mikrourazów włókien mięśniowych powstałych podczas intensywnego wysiłku. Osoby aktywne fizycznie, które regularnie korzystają z sesji zabiegowych, mogą zaobserwować mniejsze uczucie zakwasów oraz lepszą gotowość organizmu do kolejnych jednostek treningowych.

Czy można korzystać z fotobiomodulacji w domu?

Tak, można korzystać z certyfikowanych urządzeń do fotobiomodulacji w zaciszu domowym. Terapia światłem posiada wysoki profil bezpieczeństwa, jest nieinwazyjna i umożliwia łatwe wkomponowanie ją w codzienną rutynę. Na rynku dostępne są różne rodzaje lamp na podczerwień do domowej fotobiomodulacji np. panele LED czy lampy punktowe.

Kiedy można spodziewać się efektów fotobiomodulacji na mięśnie?

Efekty zabiegowe zależą głównie od rodzaju problemu, częstotliwości naświetlań oraz kondycji pacjenta. Pierwsze rezultaty mogą być odczuwalne już po pierwszej sesji naświetlania w postaci rozluźnienia, zmniejszenia napięcia mięśniowego oraz redukcji bólu. Utrwalenie efektów następuje po ok. 3-6 tygodniach. Wiele osób zauważa wyraźną poprawę wydolności mięśni, wzrostu ich elastyczności oraz skrócenia czasu regeneracji po wysiłku fizycznym.

Podsumowanie

Ze względu na szerokie możliwości zastosowania oraz wspomaganie procesów biologicznych organizmu, terapia światłem czerwonym zyskuje coraz większą popularność. Włączenie zabiegów do codziennej rutyny wspomaga regenerację mięśni, chroni przed kontuzjami oraz zmniejsza ryzyko przetrenowania. Dzięki specjalistycznym urządzeniom do terapii światłem czerwonym i podczerwonym można korzystać z sesji zabiegowych w dowolnym miejscu i czasie.

Bibliografia:

1. Wunsch A., Matuschka K., „A controlled trial to determine the efficacy of red and near-infrared light therapy in the treatment of skin conditions. Journal of Cosmetic and Laser Therapy”.
2. Avci P., Gupta A., Sadasivam M., „Low-level laser (light) therapy (LLLT) in skin: stimulating, healing, restoring”. Semin Cutan Med Surg, 2013
3. de Feritas L.F., Hamblin M.R, „Proposed mechanisms of photobiomodulation or low-level light therapy, IEEE Journal of Selected Topics in Quantum Elektronics”, 22(3).